در این مطلب ضمن ارائه مقدمه ای بر ثبت اختراع، به بررسی قوانین، مدارک و مراحل و کلیه موارد مربوطه به این امر می پردازیم.
بنابر ماده یک قانون ثبت اختراعات، اختراع نتیجه فکر فرد یا افراد است که برای اولین بار فرآورده ای را ارائه کرده و یا مشکلی را در صنعت، فن و مانند آن حل می کند.
ثبت اختراع به نوعی حفظ حقوق مخترع جهت استفاده از ایده متعلق به او می باشد که شامل حق اخلاقی و حق مادی مخترع است.
ثبت اختراع فقط در صورتی امکان دارد که موارد و اصول قانونی مشخص شده در آن رعایت شده باشد، چنانچه باید دارای کاربرد صنعتی باشد و یا ابتکاری جدید در نظر گرفته شود.
اختراعی جدید است که در صنعت و فن قبلی وجود نداشته باشد و برای عامه مردم و یا دارنده مهارت عادی در فنون، آشکارا نباشد.
بر حسب ماده ۲ قانون ثبت اختراعات باید به این نکته توجه نمایید که اختراع باید در رشته ای از صنعت قابل استفاده باشد و کاربردی باشد.
قانون ثبت اختراع که با عنوان قانون ثبت علائم تجاری و اختراعات در کشور ما مطرح بوده از سال ۱۳۱۰ اجرایی شده است.
هر چند لازم به ذکر است که این قانون در سال ۱۳۳۷ اصلاحاتی به خود دیده و مورد تجدید نظر قرار گرفته است.
در نظر داشته باشید که ثبت اختراع با ثبت طرح صنعتی از یک دیگر متفاوت است چنانچه برای اطلاع بیشتر و دریافت مشاوره رایگان با کارشناسان موسسه عرفان در تماس باشید.

به دنبال کامل‌ترین خدمات حقوقی هستید؟

ما با به‌روزترین تجربیات حقوقی و مجرب‌ترین وکلا در کنار شما هستیم.
برای مشاوره رایگان، همین الان با ما تماس بگیرید.

مزایای ثبت اختراع

پس از طی پروسه قانونی ثبت اختراع از سامانه و مراجع رسمی آن در انتها در صورتی که منافاتی با قوانین و ضوابط نداشته باشد، به صدور گواهینامه ثبت اختراع ختم خواهد شد.
متقاضی پس ثبت رسمی از مزایا و حمایت های قانونی متعددی بهره مندی خواهد شد.
برخی از این مزایای ثبت اختراع به شرح ذیل می باشد:

  • حق انحصاری استفاده از اختراع
  • جلوگیری از سوء استفاده اشخاص ثالث
  • ثبت شرکت دانش بنیان به دنبال ثبت اختراع
  • بهره مندی از وام و تسهیلات دولتی
  • قابل انتقال بودن امتیاز ثبت اختراع و درآمد زایی از این طریق
  • قابل انتقال بودن حق اختراع پس از مرگ به ورثه وی
  • شرکت در جشنواره ها و سمینار های داخلی و خارجی
  • امکان بهره مندی از صندوق های حمایتی خاص برای پژوهشگران و مخترعین

ثبت رسمی و قانونی اختراع مزایای متعددی را به دنبال دارد، لذا برای آشنایی کامل با آن به مقاله مزایای ثبت اختراع مراجعه نمایید.

شرایط ثبت اختراع

پیش از ثبت اختراع باید با قوانین و ضوابط آن آشنایی داشته باشید تا از صرف هزینه اضافی و هدر دادن زمان خود جلوگیری کرده باشید.
برخی از مواردی که به عنوان یک اختراع غیر قابل ثبت هستند به شرح ذیل می باشد:

  • کشفیات، نظریات علمی و آثار هنری
  • آنچه در صنعت و فن پیش بینی شده باشد.
  • طریقه انجام فعالیت های اجتماعی و ذهنی
  • ضوابط، قواعد و طریقه انجام امور تجاری
  • روش تشخیص یا معالجه بیماری حیوان یا انسان

نکته: پیش از ثبت اختراع توجه داشته باشید که اختراع نباید تکراری باشد و قبلاً به ثبت رسیده باشد، در هیچ کجا نباید به هر طریقی برای عموم افشاء شده باشد و نباید با اخلاقیات و شئونات اسلامی مغایرت داشته باشد.

مراحل ثبت اختراع

مراحل ثبت اختراع دارای پیچیدگی های مربوطه به خود می باشد که از طریق سامانه و مرجع مربوطه دنبال می شود.
ثبت اختراعات از سامانه http://iripo.ssaa.ir دنبال می گردد که پس از تکمیل مدارک اولیه باید در این سامانه بارگذاری و تکمیل شود.
به صورت کلی مراحل به شرح ذیل می باشد:

۱. در ابتدا باید تعهدنامه ها را قبول کرده و نوع اظهارنامه را انتخاب کنید تا به مراحل بعدی منتقل شوید.
اطلاعات اظهارنامه شامل اطلاعات مالک، نماینده قانونی وی، دریافت کننده ابلاغ، مشخصات مخترع، عنوان و خلاصه توصیف اختراع و ادعای حق تقدم را ثبت کنید.

۲. در قسمت پیوست ها باید ضمائم مورد نیاز را بارگذاری نمایید و در صورت لزوم سایر ضمائم را نیز در قسمت مشخص شده، با عنوان صحیح مشخص کنید.سپس اطلاعات وارد شده و ضمائم پیوست شده در گام های اول و دوم را بازبینی نمایید و در صورت صحت آن ها، تایید نمایید.

۳. هزینه ها و تعرفه های ثبت را به صورت اینترنتی پرداخت نمایید چنانچه مالکان ایرانی هزینه را به ریال و مالکان غیر ایرانی معادل ارزی هزینه را پرداخت می نمایند.
پس از طی مراحل بالا و پرداخت هزینه، شماره ای تحت عنوان شماره اظهارنامه به شخص ارائه داده می شود.

۴. پس از ثبت اظهارنامه مسئول شعبه ثبت اختراعات آن را از نظر رعایت مقررات و قوانین مربوطه بررسی و در صورت مشاهده هرگونه نواقص مراتب را به اطلاع متقاضی ثبت می رساند.
اگر اظهارنامه از نظر قانونی موردی نداشته باشد، اختراع به صورت رسمی و قانونی به ثبت خواهد رسید.

ثبت اختراع

اعتبار ثبت اختراع

اعتبار ثبت اختراع از تاریخ ثبت اظهارنامه به مدت ۲۰ سال می باشد که هر ساله باید مبلغی برای حفظ این اعتبار پرداخت نمایید.
پیش از پایان سال و اتمام مهلت باید هزینه مربوطه برای حفظ اعتبار آن پرداخت گردد در غیر این صورت، گواهی بی اعتبار خواهد بود.
لازم به ذکر است برای پرداخت این هزینه به مدت ۶ ماه نیز فرصت دارید که در این حالت الزاماً باید مبلغی به عنوان جریمه تاخیر در پرداخت در نظر داشته باشید.
لازم به ذکر است در صورتی که هزینه به صورت سالیانه پرداخت نگردد، اعتبار از گواهینامه ساقط خواهد شد.

هزینه ثبت اختراع

هزینه ثبت اختراع به شرایط متعددی من جمله حق الوکاله، روزنامه، نوع اختراع، تنظیم مدارک و مواردی از این قبیل وابسته است.
بهتر است هزینه های پرداختی را به دو قسم تقسیم کنیم یعنی هزینه ثبت گواهینامه اختراع و هزینه حفظ ارزش گواهینامه آن.
البته هزینه حفظ اعتبار گواهینامه اختراع باید به صورت یک بار در سال و در بازه زمانی مشخص شده آن پرداخت گردد.

ثبت اختراع بین الملل

ثبت اختراع بین المللی تحت عنوان سازمان مالکیت فکری جهانی یا وایپو و کنوانسیون پاریس صورت می گیرد.
بهره مندی از حمایت های بین الملل، شرایط و تسهیلات خاص برای موسسات تحقیقاتی و دانشگاه ها از جمله مواردی است که متقاضیان اختراع بین المللی را افزایش داده است.
هر یک از طرق مذکور مزایا و شرایط مختص به خود را دارند چنانچه برای اطلاعات بیشتر به مقاله ثبت اختراع بین الملل مراجعه نمائید.

مدارک مورد نیاز ثبت اختراع

ثبت اختراع دارای قواعد و قوانین مختص به خود می باشد که پیش از تکمیل مدارک باید از آگاهی داشته باشید.
برای آشنایی کامل با مدارک ثبت اختراع می توانید به مقاله مذکور مراجعه کنید و یا از طریق راه های ارتباطی با کارشناسان موسسه در تماس باشید.

توصیف نامه و ادعانامه ثبت اختراع

در تنظیم توصیف نامه ثبت اختراع باید در نظر داشته باشید که خصوصیات فنی اختراع به طور کامل و مشخص، توضیح داده شود.
کاربرد اختراع همیشه در حل یک مشکل می باشد که این موضوع نیز به صورت دقیق باید شرح داده شود.
در ادعانامه نیز خصوصیات مثبت اختراع از جنبه فنی مد نظر است.

ویژگی توصیف نامه اختراع

توصیف اختراع بایستی به طور کاملا مستقیم زمینه فنی اختراع را معرفی کند. در این مورد رعایت نکاتی به شرح زیر لازم است:

  1. توصیف باید با ذکر عنوان اختراع آغاز شود.
  2. شامل ۷۰ الی ۲۰۰ کلمه می باشد.
  3. کاربرد اختراع برای حل مشکلی که ذکر می شود را به طور کاملا واضح مشخص نماید.
  4. برای بیان ویژگی های اختراع در صورت لزوم از معادلات ریاضی یا فرمول های شیمیایی نیز استفاده شود.
  5. در صورت ارجاع به نقشه، نمودار یا جدول این موضوع در داخل پرانتز ذکر شود.

مدارک ثبت اختراع

ویژگی ادعانامه اختراع

اختراع ممکن است یک یا چند ادعانامه داشته باشد که این مسئله بر حسب مورد متفاوت می باشد.
برخی از مواردی که در مورد ادعای اختراع باید در نظر داشته باشید به شرح ذیل است:

  • دارای تعداد معقولی باشند.
  • چیزی فراتر از اطلاعات ارائه شده نباشند.
  • ویژگی های مثبت اختراع از نظر فنی را بیان کنند.
  • مدارک هویتی مخترع و متقاضی ثبت اختراع

نکته: مدارک هویتی مخترع شامل فتوکپی کارت ملی و شناسنامه او و مدارک متقاضی ثبت اختراع، در صورتی که یک شخصیت حقیقی باشد همان کپی کارت ملی و شناسنامه می باشد.
در صورتی که یک شخصیت حقوقی باشد، باید آخرین روزنامه رسمی تغییرات هیئت مدیره و همچنین کپی شناسنامه و کارت ملی صاحب حق امضاء و مخترع ارائه داده شود.

اظهارنامه ثبت اختراع

این مدرک جزو اوراق بهادار محسوب شده و قابل تهیه از طریق واحد فروش اوراق بهادار اداره کل ثبت شرکت ها می باشد. اظهارنامه اختراع بایستی به زبان رسمی کشور یعنی زبان فارسی تنظیم شده و بدون قلم خوردگی یا لاک گرفتگی باشد.
در صورتی که اسناد پیوست به اظهارنامه به زبانی غیر از زبان فارسی باشند بایستی ترجمه کامل آنها نیز در کنار اصل مدارک ارائه شود.
در حالت کلی در مورد تنظیم اظهارنامه اختراع بایستی:
عنوان اختراع و نام و سایر اطلاعات مورد نیاز مخترع یا نماینده قانونی او (در صورت وجود) آورده شود.
در صورت اقدام شخصی غیر از خود شخص مخترع برای ثبت اختراع، سندی که بر سمت قانونی او دلالت می کند همراه با اظهارنامه ارائه شود.
ادعای مخترع در اظهارنامه به صورت واضح و با توصیف مختصر آورده شود به طوری که برای فرد دارای مهارت عادی در زمینه مربوطه قابل درک باشد.

تنظیم اظهارنامه ثبت اختراع

عنوان اختراع، نام و سایر اطلاعات مورد نیاز مخترع یا نماینده قانونی وی باید عنوان گردد.
در صورت اقدام شخصی غیر از خود شخص مخترع برای ثبت اختراع، سندی که بر سمت قانونی او دلالت می کند همراه با اظهارنامه نیز باید ارائه شود.
ادعای مخترع در اظهارنامه باید به صورت واضح و با توصیف مختصر آورده شود، به طوری که برای فرد دارای مهارت عادی در زمینه مربوطه قابل درک باشد.
نکته: در تنظیم اظهارنامه ثبت اختراع در نظر داشته باشید که این مدرک جزو اوراق بهادار محسوب شده و از طریق واحد فروش اوراق بهادار اداره کل ثبت شرکت ها قابل تهیه می باشد.
اظهارنامه اختراع بایستی به زبان رسمی کشور و بدون قلم خوردگی و یا لاک گرفتگی تنظیم شده باشد.
در صورتی که اسناد پیوست به اظهارنامه به زبانی غیر از زبان فارسی باشند بایستی ترجمه کامل آن ها نیز در کنار اصل مدارک ارائه شده باشد.

مراجع استعلام ثبت اختراع

به جهت استعلام ثبت اختراع باید به مراجع مربوطه به آن مراجعه نمایید که این مراجع عموماً دانشگاه علوم پزشکی، پژوهشگاه ها، پارک های علم و فناوری استان، سازمان ها و مراکز تحقیقاتی اند.
این مراجع بر حسب مورد متفاوت اند چنانچه برای دریافت اطلاعات دقیق تر پروسه ثبت اختراع از طریق راه های ارتباطی با متخصصین موسسه عرفان در ارتباط باشید.

ثبت اختراع در موسسه عرفان

متقاضیان می توانند برای دریافت مشاوره رایگان در خصوص ثبت اختراع و کلیه امور مربوطه از طریق شماره ۰۲۱۸۸۵۴۷۸۶۰ با کارشناسان و وکلا مجرب موسسه تدبیر توسعه عرفان در ارتباط باشند.
موسسه عرفان با حذف واسطه ها و بهره گیری از متخصصین این حوزه توانسته است هزینه این خدمات را کاهش دهد و این امور را در حداقل زمان به انجام رساند.