علامت نشان تجاری ثبت که در بسیاری از محصولات ایرانی و خارجی دیده می‌شود یک حرف R در یک دایره است که در کنار لوگوی برند قرار می‌گیرد. این حرف R مخفف registered trade mark است و نشان می‌دهد لوگویی که می‌بینید مربوط به یک برند مشخص و دارای حقوق معین است. اما بار حقوقی دقیق این نشان چیست؟

علامت ® نخستین بار در قانون اقدام علامت تجاری ایالات متحده آمریکا در سال ۱۹۴۶ معرفی شد. این علامت نمایانگر آن است که علامت تجاری آن برند در دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا به ثبت رسیده است. به این ترتیب حقوق این علامت تجاری بر مبنای قوانین ایالات متحده محفوظ است و صاحب برند می‌تواند در صورت وقوع تخلف یا تقلب، از فرد متقلب شکایت و تقاضای خسارت نماید.

اگرچه این نماد در قانون آمریکا معرفی شده است اما در بسیاری دیگر از کشورها نیز بار حقوقی دارد و همچنین استفاده از آن در صورتی که نشان تجاری به ثبت رسمی نرسیده باشد ممنوع است. در قواعد استفاده از این نشان آمده است که مکان قرارگیری آن دقیقا در کنار نشان تجاری مربوطه باشد.

علاوه بر این علامت حروف مخفف TM نیز در کنار بسیاری از علائم تجاری برندها دیده می‌شود. این علامت نیز مخفف Trademark است و می‌تواند در کنار نشان، تایپوگرافی یا حتی شعار رسمی برندها قرار گیرد. تفاوت TM و ® در آن است که ™ می‌تواند به راحتی به کار گرفته شود و دالی بر ثبت رسمی آن علامت نیست اما ® تنها موقعی قرار داده می‌شود که آن نشان به ثبت رسمی رسیده باشد. در حالت دوم است که در صورت سوء استفاده، عواقب جدی قانونی منتظر فرد متقلب خواهد بود.

در ایران این علائم را می‌توانید اغلب در محصولات برندهای خارجی مشاهده کنید. کنار لوگوی نوشابه‌ها خارجی، برخی لوازم دیجیتال، برند داروها و … این علامت مشهود است. گرچه لازم است این برندهای جهانی برای برخوردار شدن از مزایای قانون ایران، در سازمان ثبت کشورمان نیز ثبت شده باشند.