از شرایط اصلی ثبت علامت تجاری دارا بودن صفت مشخصه است به این معنی که علامت تجاری باید دارای توانایی ایجاد تمایز و تفکیک بین کالاها و خدمات یک شخص از شخص دیگر باشد.

در بند الف ماده ۳۰ قانون ثب علائم تجاری آمده است: “علامت يعنی هر نشان قابل رؤيتی كه بتواند كالاها يا خدمات اشخاص حقيقی يا حقوقی را از هم متمايز سازدیکی از اهداف مهم ثبت علامت تجاری و یکی از کارکرد های اصلی علامت تجاری، ایجاد تمایز بین کالا و خدمات اشخاص مختلف است. به همین منظور هرعلامت باید دارای وصف و ویژگی ای مشخص باشد که بتواند این تمایز را ایجاد کند. چنانچه علامتی فاقد چنین کارکردی باشد به دلیل فقدان صفت مشخصه، قابلیت ثبت نخواهد داشت و اداره ثبت علامت تجاری در  صورت برخورد با چنین درخواست هایی، اخطار رد اظهارنامه به دلیل فقدان صفت مشخصه صادر می نماید. چنانچه علامتی که فاقد صفت مشخصه است به ثبت برسد هر ذینفع می تواند ابطال این علامت تجاری را از دادگاه درخواست نماید.

به دنبال کامل‌ترین خدمات حقوقی هستید؟

ما با به‌روزترین تجربیات حقوقی و مجرب‌ترین وکلا در کنار شما هستیم.
برای مشاوره رایگان، همین الان با ما تماس بگیرید.

برای مثال اگر ثبت کلمه خوشمزه به عنوان علامت تجاری در طبقه ۳۰ یا ۳۱ مربوط به مواد غذایی درخواست گردد، به دلیل فقدان صفت مشخصه مردود اعلام خواهد شد و در صورتی که برای چنین واژه هایی گواهینامه ثبت علامت تجاری صادر شود، هر ذینفع می تواند ابطال آن را به همین دلیل از دادگاه درخواست نماید.

ماده ۶ کنوانسیون پاریس

این شرط جزو شروط بدیهی ثبت علامت است که میتوان از ماده ۳۰ قانون ثبت علائم تجاری استنباط نمود و در بند ب ماده ۶ خامس کنوانسیون پاریس نیز مقرراتی در این خصوص مقرر شده است:

در ماده ۶ کنوانسیون پاریس مقرر می دارد ثبت علامت تجای مندرج در این ماده را نمی توان رد یا باطل نمود مگر در موارد زیر:

۱….

۲. وقتی که علامت فاقد صفات مشخصه بوده یا منحصرا از نشانه ها یا مشخصاتی ترکیب یافته باشند که در تجارت برای تعیین نوع یا کیفیت، جنس یا کمیت آن، مقصد، ارزش، محل مبدا فراورده ها یا زمان تولید به کار رود و یا اینکه در زبان جاری و یا عادات مشروع و مسلم تجارت آن کشور که حمایت آن مورد درخواست است معمول باشد.

کدام علائم تجاری فاقد وصف مشخصه هستند؟

 

کدام علائم تجاری فاقد وصف مشخصه هستند؟

در صورتی که علامت تجاری مورد تقاضا از موراد ذیل باشد با اخطار رد اظهارنامه مواجه شده و پذیرفته نمی شوند: این مواد عبارتند از عام بودن علامت، توصیفی بودن علامت، جنسی و نوعی بودن علامت و گمراه کننده بودن علامت که در ذیل هر  یک از موارد با ذکر مثال توضیح داده شده است.

علائم فاقد صفت مشخصه را می توان در چند دسته قرار داد:

کلمه ها و تصاویر عام

به عنوان مثال ثبت کلمه رایانه برای مرکز فروش و خدمات رایانه ای امکان پذیر است چرا که کلمه رایانه برای این صنف عام بوده و عنوان همان کالا و خدمات است. هرچند می توان کلمه رایانه را برای کالا وخدمات میوه فروشی به ثبت رساند چرا که این کلمه در صنف تره بار عام محسوب نمی شود و عنوان کالایی از کالاهای این صنف نیست.

کلمه های توصیفی

علامت تجاری توصیفی به دلیل فقدان تمایز بخشی قابل ثبت نیستو به عنوا مثالسریعبرای خدمات پست  و یا لذیذ برای خدمات و کالای مواد غذایی کلماتی توصیفی هستند.

کلماتی مانند کلاسیک، مدرن، شیک، برتر واز دیگر مثال های کلمات توصیفی هستند که قابل ثبت نیستند.

علائم نوعی و جنسی

به عنوان مثال کلمه طلا برای طلا فروشی یا نقره برای زیورآلات فروشی یا برلیان برای جواهر فروشی کلماتی جنسی هستندو

این کلمات هم به دلیل فقدان صفت مشخصه قابل ثبت نیستند.

علائم گمراه کننده

برخی علامت به دلیل استفاده از برخی کلمات و نماد ها  موجب گمراهی مصرف کنندگان می شوند به عنوان مثال استفاده از تصویر فانتزی یک گاو بر روی شیر سویا قطعا مشتریان و مصرف کنندگان را به این اشتباه دچادر می کند که در ترکیبات این شیر از شیر گاو هم استفاده شده است. اظهارنامه حاوی ثبت چنین علائمی با اخطار رد به دلیل فقدان صفت مشخصه مواجه خواهد شد.

عام شدن یک علامت خاص

خطر بسیار مهم و جدای ای که برخی علائم تجاری مشهور را تهدید میکند کمرنگ شدن ویژگی تمایز بخشی در برخی علائم تجاری است. ممکن است کلمه ای در ابتدا و در زمان ثبت دارای صفت مشخصه باشد اما در طول زمان به دلایل مختلف این ویژگی را از دست بدهد.  تبلیغات نادرست و عدم مراقب از برند وعدم  آگاهی از نحوه استفاده از یک برند و علائم تجاری ممکن است آن را به ورطه نابودی بکشاند.

مثال های از دست دادن ویژگی تمایز بخشی در طول زمان

مثال های از دست دادن ویژگی تمایز بخشی در طول زمان

برای مثال اولین دستگاه کپی برداری از اوراق، زیراکس نام داشت که متعلق به شرکت معروف زیراکس Xerox بود. این دستگاه آنقدر معروف و فراکیر شده بود که کلمه زیراکس به جای نام کالا استفاده میشد. به بیان دیگر افراد به جای استفاده از کلمه ماشین کپی، از کلمه زیراکس استفاده می کردند و این استفاده اشتباه موجب از بین رفتن وصف تمایز بخشی این علامت شده بود. کلینکس و  تاید و  اکبرجوجه را می توان از مثال های دیگر از بین رفتن صفت مشخصه در طول زمان برای یک علامت تجاری در کشور خودمان نام برد.

کلینکس علامت تجاری کالای دستمال کاغذی  وهمچنین تاید نام یکی از مطرح ترین شوینده ها و  اکبرجوجه نام یک رستوران معروف بود که رفته رفته به نام یک کالا تغییر شکل داد و وصف خاص بودن خود را از دست داد و به یک کلمه عام تبدیل شد.

مثال معروف دیگر در سطح جهانی که برای همگان آشناست علامت تجاری نسکافه است. این علامت ابتدا برای کالای قهوه فوری توسط شرکت نستله “Nestle ” مورد استفاده قرار گرفت و به دلیل تبلیغات نادرست و عدم مراقب کافی و برندینگ ناصیح این علامت آنچنان عام گردید که جای کلمه قهوه فوری را گرفت. حتی در ایران امروزه به جای کلمه قهوه فوری از کلمه نسکافه استفاده می شود.

ایستک و دلستر و تاید و کلینکس از دیگر مثالهای مرتبط با این موضوع هستند.