جعل یعنی اینکه فردی نوشته و یا امضایی را به وجود آورد و یا تغییر دهد، طوری که با حقیقت متفاوت باشد. یعنی جاعل می‌خواهد دروغ را به جای حقیقت استفاده کند و فرد را فریب دهد و کلاهبرداری کند. اساس جرم جعل، امکان فریب دادن دیگری است، به نحوی که بتوان او را به اشتباه انداخت تا مدرک غیرواقعی را به عنوان مدرک اصلی باور کند. بنابراین امکان به اشتباه انداختن ملاک کار است نه شباهت. جعل چک از اتفاقاتی‌ست که هر کسی ممکن است به آن گرفتار شود. در مورد قوانین جدید چک مطالعه داشته باشید تا از آخرین تغییرات مطلع شوید.

اگر نمی‌خواهید در دام فریب‌کاران و جاعلان چک بیافتید، باید قبل از نوشتن چک نکات مربوط به آن را رعایت کنید تا امکان جعل چک شما به حداقل برسد. با رعایت کردن این نکات ساده اما بسیار مهم، خود را از مشکلات و دردسرهای جعل چک رها کنید:

امضای‌تان خیلی ساده یا خیلی پیچیده نباشد

امضاهای آسان به راحتی قابل کپی و جعل هستند و اگر کسی قصد سوءاستفاده داشته باشد، به راحتی این کار را انجام می‌دهد. همچنین امضاهای پیچیده، امکان بررسی دقیق تفاوت و صحت آن را کاهش می‌دهد. سعی کنید حتما نام و نام خانوادگی خود را در امضای خود بگنجانید یا به آن اضافه کنید، زیرا تقلید دستخط برای جاعلان چک سخت‌تر است و تفاوت نحوه‌ی نوشتن حروف راحت‌تر آشکار می‌شود.

از یک خودکار برای نوشتن چک‌ استفاده کنید

بهتر است برای نوشتن چک از خودکار استفاده کنید. رنگ جوهر خودکارها با یکدیگر متفاوت است و همین تفاوت، جعل نوشته‌ی چک را برای جاعلان سخت و تشخیص تقلب را آسان‌تر می‌کند.

برای جلوگیری از جعل چک، دسته چک‌تان را دور از دسترس قرار دهید

دسته چک‌تان را جایی نگه دارید که کسی به آن دسترسی نداشته باشد. وقتی اسناد یا دسته چک را همراه خود دارید، مراقب باشید آن را جا نگذارید یا حتی برای لحظه‌ای از آن غافل نشوید. هر لحظه غفلت شما ممکن است به فرصتی برای سوء‌استفاده‌گران تبدیل شود.

اگر مدارک یا دسته چک‌تان به سرقت رفت حتما در اسرع وقت به نیرو انتظامی یا قضائی اطلاع دهید.

مبلغ چک را به عدد و حروف بنویسید

برای محکم‌کاری، مبالغ درج شده در چک را هم به صورت عدد و هم به حروف بنویسید تا کسی نتواند آن‌ها را دست‌کاری کند. همچنین بهتر است مبلغ را هم به ریال و هم به تومان ذکر کنید. همچنین جلوی تمام مبالغ نوشته شده را ببندید تا امکان دست‌کاری وجود نداشته باشد.

روی مبلغ چک را با چسب بپوشانید تا جعل چک اتفاق نیافتد

روی نوشته‌های چک، علی‌الخصوص مبالغ و ارقام، چسب شیشه‌ای بچسبانید و مطمئن شوید به راحتی قابل کنده شدن نباشد. با این حال بعضی جاعلان می‌دانند چطور چسب را بکنند، ولی با این کار، تقلب را برای آن‌ها سخت‌تر می‌کنید.

تا حد امکان چک را در وجه حامل صادر نکنید

در قسمت «در وجه» حتما نام گیرنده را بنویسید و از نوشتن در وجه «حامل» خودداری کنید. همچنین اطلاعات چک را ته‌برگ دسته چک هم بنویسید. همچنین اصالت افراد و چک را از شعبه بانک مربوطه استعلام و تحقیق کنید. چک‌های مشکوک یا از افراد مشکوک را نپذیرید.

قبل از کامل کردن اطلاعات چک آن را مهر و امضاء نکنید

همیشه سعی کنید ابتدا اطلاعات چک را کامل وارد کرده، و بعد از اطمینان از صحیح بودن مبالغ، اسامی و تاریخ و…، چک را مهر و امضاء کنید. اگر قبل از درج کردن مبلغ چک را امضاء کنید، فرصت جعل چک برای کلاهبرداران فراهم شده و اگر به چک شما دسترسی پیدا کنند، می‌توانند اطلاعاتی که می‌خواهند را در آن وارد کرده و استفاده کنند.

به هیچ عنوان چک «سفید امضاء» نکشید

از صدور چک‌های بدون اطلاعات و صرفا دارای امضا حتی برای دوستان و آشنایان جدا خودداری کنید. با این کار در واقع با دست خودتان فرصت کلاهبرداری و جعل چک را به کسانی که قصد سوء استفاده دارند، می‌دهید.

در درج تاریخ و امضا دقت داشته باشید

تاریخ چک را به هر دو شکل عمودی و افقی وارد کنید تا کسی نتواند در آن دست ببرد. امضای پایین چک را طوری بزنید که رد آن روی برگه‌های زیر آن نیافتد و قابل کپی کردن نباشد.

تفاوت سفته و چک را در این پست بخوانید.